شنبه  21  تیر  1399
Print Short Link
Zoom In
Zoom Out
باز هم زائرتان نیستم از دور سلام/1

تاریخچه «صحن گوهرشاد» یکی از دل‌انگیزترین نقاط حرم امام رضا (ع)/ شاهکاری از معماری ایرانی اسلامی در ایوان مقصوره +تصاویر

پنجشنبه 29 اسفند 1398 ساعت 07:45
همزمان با شیوع ویروس کرونا و کم شدن سفرها در سطح کشور به نقاط مختلف حرم مطهر رضوی سر زده و قصد داریم از طریق خواندن سطور مختلف فرشته خیال در آن حریم امن به پرواز درآوریم.

به گزارش خبرنگار حوزه معارف اسلامی گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا، فرا رسیدن ایام نوروز برای بسیاری از ایرانیان فرصتی برای مسافرت و گردش را فراهم می‌کند. سفرهایی که شمار بالایی از آن به مشهد الرضا علیه السلام منتهی شده و شوق زیارت امام هشتم رنج پیمایش راه طولانی را بر مسافران کم می‌کند.

امسال اما آخرین عید نوروز قرن چهاردهم هجری شمسی همزمان با شیوع ویروس منحوس کرونا در سراسر دنیا و به ویژه ایران شده و همین موضوع سبب ساز قرنطینه خانگی و کاهش چشمگیر مسافرت‌ها تا نزدیک صفر شده است. بر همین اساس گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا تصمیم دارد هر روز صبح به معرفی گوشه‌ای از بهشت آستان مقدس رئوف اهل بیت حضرت علی بن موسی الرضا علیه آلاف تحیه و ثنا بپردازد و روح مخاطب را بدین وسیله به سمت قبله هفتم روانه کند. با ما در پرونده «باز هم زائرتان نیستم از دور سلام» همراه باشید، تا در نخستین شماره این پرونده سری بزنیم به صحن گوهرشاد و بیشتر با آن آشنا شویم.


صحن گوهرشاد از جمله صحن‌های قدیمی حرم امام رضا علیه السلام به شمار می‌آید. این صحن از قسمت شمال به راهروی منتهی به مضجع شریف حضرت رضا علیه السلام و از سمت جنوب به ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد منتهی می‌شود. قسمت شرقی صحن در همسایگی رواق بزرگ امام خمینی ره قرار داشته و قسمت غربی نیز در جوار بسط شیخ بهایی واقع شده است.

مسجد گوهرشاد

نمای زیبایی از گنبد طلایی حضرت رضا در بخش جنوبی صحن، حوض بزرگ به همراه چندین سقا خانه کوچک و البته مناره‌های زیبای مسجد با کاشی‌کاری‌های جذاب این صحن قدیمی را به یکی از دوست داشتنی‌ترین نقاط حرم رضوی تبدیل کرده تا جایی که شعرای مختلف از آن در اشعار خود یاد کرده‌اند.

گوهرشاد

جزئیاتی از مسجد جامع گوهرشاد و ایوان مقصوره

مسجد جامع گوهرشاد كه در جنوب صحن گوهرشاد واقع شده است، از بناهای باشكوه عهد تیموری در اوایل قرن نهم هجری است. این مسجد جلیل القدر، 2 هزار و 855 مترمربع وسعت، 6هزار و 48 مترمربع زیربنا، 4 ایوان و 7 شبستان دارد.

این مسجد در سال 821 هجری قمری، به دستور بانو گوهرشاد، همسر شاهرخ میرزای تیموری، بنا شده كه در تزئین آن، دستان پرتوان فرزند هنرمندش، بایسنقرمیرزا، شاهكارهایی استثنایی خلق کرده است.

ایوان مقصورۀ این مسجد، 500 مترمربع مساحت و 37 متر طول و 5/25 متر ارتفاع دارد. در دو طرف ایوان، دو مناره به ارتفاع 43 متر از كف مسجد ساخته شده است. گنبد رفیع و فیروزه‌ای رنگ مسجد گوهرشاد بر فراز ایوان مقصوره، بر عظمت این بنا افزوده است. ارتفاع این گنبد با دو پوشش، 41 متر و فضای خالی بین دو پوشش آن، 10متر است. این بنای عظیم تاریخی، نمونه‌ای كامل و برجسته از هنر ایرانی است كه تمام ویژگی‌های ِ معماری سنتی ایرانی و اسلامی را دارد.

ایوان مقصوره گوهرشاد

مسجد گوهرشاد را معمار معروف ایرانی، قوام‌الدین شیرازی ساخته و در پایان كتیبۀ بایسنقری ایوان مقصوره، خودش را چنین معرفی كرده است: «عمل العبد الضعیف الفقیر المحتاج بعنایة الملك الرحمن قوام‌الدینبن زینالدین شیرازی الطیان».

كتیبۀ اطراف ایوان مقصوره مسجد جامع گوهرشاد حاوی نوشته‌هایی به خط ثلث است. در قسمت انتهایی این کتیبه بایسنقرمیرزا، نام خود و تاریخ اتمام ساخت مسجد را ْاینگونه نگاشته است: «کتبه راجیا الی الله بایسنقر بن شاهرخ بن تیمور گورکانی سال821 قمری».

مسجد دل انگیز گوهرشاد در دل خود شبستان‌های مختلفی هم دارد که برخلاف اطلاع عموم نام‌های متفاوتی دارند. این شبستان‌ها به نامهای گرم، تبریزی، نهاوندی، نجفآبادی، میالنی، سبزواری و علوی است.

منبر معروف امام زمان (عج) در ایوان مقصوره

در داخل ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد و در نزدیکی محراب آن، منبر بزرگ، قدیمی و چوبی قرار دارد که مدتی است در محفظه‌ای از شیشه نگهداری می‌شود. این منبر توجه اکثر زائران را به خود جلب می‌کند ولی بسیاری از مردم آگاهی از تاریخچه آن نداسته و صرفا اسم آن که مربوط به حضرت صاحب العصر و الزمان عج الله فرجه است را شنیده‌اند.

استاد محمد نجار خراسانی، منبت‌کار معروف دوره فتحعلی‌شاه قاجار، این منبر نفیس را از چوب گردو و گلابی و با شیوه منبت کاری ساخته است. نکته جالب توجه این منبر این است که ساخت بدون به‌كار رفتن میخ و یا هر فلز دیگری انجام شده است.

منبر زیبای ایوان مقصوره در چهارده پله ساخته شده به نام چهارده معصوم و سازنده با این نیت منبر را ساخته است كه امام زمان بعد از ظهور خود، بر فراز آن برای مردم خطبه بخوانند. علت معروف شدن این منبر به منبر امام زمان نیز همین است.

انتهای پیام/4139/

http://ana.ir/i/478529
تاریخچه «گنبد طلایی» حرم مطهر رضوی/ گنبد 900 ساله حرم امام رضا علیه السلام چندبار مرمت شده است؟

تاریخچه «گنبد طلایی» حرم مطهر رضوی/ گنبد 900 ساله حرم امام رضا علیه السلام چندبار مرمت شده است؟

تاریخچه «صحن جمهوری اسلامی» حرم امام رضا علیه السلام/ ماجرای ساعت آفتابی که کنجکاوی همه را بر می‌انگیزد

تاریخچه «صحن جمهوری اسلامی» حرم امام رضا علیه السلام/ ماجرای ساعت آفتابی که کنجکاوی همه را بر می‌انگیزد

تاریخچه «مدارس علمیه» در جوار امام رضا(ع)/ لذت تحصیل در بنایی از دوره تیموریان

تاریخچه «مدارس علمیه» در جوار امام رضا(ع)/ لذت تحصیل در بنایی از دوره تیموریان

تاریخچه «مشاهیر مدفون» در حرم رضوی/ چه بزرگانی که در جوار رئوف اهل بیت آرمیده‌اند

تاریخچه «مشاهیر مدفون» در حرم رضوی/ چه بزرگانی که در جوار رئوف اهل بیت آرمیده‌اند

تاریخچه «مسجد بالاسر» حرم امام رضا (ع)/ نماز زیارت در مسجدی به قدمت بیش از هزار سال

تاریخچه «مسجد بالاسر» حرم امام رضا (ع)/ نماز زیارت در مسجدی به قدمت بیش از هزار سال

رسانه ملی از حرم مطهر رضوی به استقبال بهار 99 می‌رود

رسانه ملی از حرم مطهر رضوی به استقبال بهار 99 می‌رود

زیارت امام رضا (ع) از راه دور/ «خادمان حرم رضوی» نائب الزیاره زائران می‌شوند

زیارت امام رضا (ع) از راه دور/ «خادمان حرم رضوی» نائب الزیاره زائران می‌شوند

دست رساندن به ضریح برای قبولی زیارت ضرورت ندارد/ رعایت آداب بهداشتی در حرم عین ادب به اهل بیت(ع) است

دست رساندن به ضریح برای قبولی زیارت ضرورت ندارد/ رعایت آداب بهداشتی در حرم عین ادب به اهل بیت(ع) است

جزئیات و نحوه ثبت‌نام برای دریافت دعوتنامه مهمان‌سرای حرم مطهر امام رضا(ع)

جزئیات و نحوه ثبت‌نام برای دریافت دعوتنامه مهمان‌سرای حرم مطهر امام رضا(ع)