سه شنبه  17  تیر  1399
Print Short Link
Zoom In
Zoom Out
اختران سپهر فرهنگ و تمدن اسلام و ایران

ابوالمکارم بَکری؛ مرد عرفان و علم طریقت

سه شنبه 12 فروردین 1399 ساعت 00:08
ابوالمکارم محمد بن ابی‌الحسن بَکری صدیقی (930-994ق)  معروف به «ابیض‌الوجه»، عالم و صوفی مصری است.

گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا، بارها شنیده‌ایم که گذشته چراغ راه آینده است. این چراغ روشنگر مسیری است که به ساختن بنای تمدن ایرانی اسلامی می‌انجامد. چراغی که انوار روشنگرش حاصل تلاش صدها حکیم، هنرمند و فیلسوف مسلمان است که از قرن‌ها پیش خشت به خشت این بنای سترگ را روی هم گذاشته‌اند.

با شما مخاطب گرامی قراری گذاشته‌ایم تا هر روز به بهانه عددی که تقویم برای تاریخ آن روز به ما نشان می‌دهد، به زندگی یکی از مشاهیر و بزرگان تاریخ کهن ایران و اسلام مختصر اشاره‌ای کنیم تا بتوانیم پس از یک سال، با این انوار روشنگر چراغ تمدن و فرهنگ آشنا شویم. به این منظور هر روز صبح، بخشی از تاریخ کهن خود و افتخارات آن را مرور خواهیم کرد.

برای خوشه‌چینی از این خرمن دانش و فرهنگ، جلد اول کتاب «تقویم تاریخ فرهنگ و تمدن اسلام و ایران» تألیف دکتر علی‌اکبر ولایتی که به سال ۱۳۹۲ در انتشارات امیرکبیر به زیور طبع آراسته شده، بهره برده‌ایم.

ابوالمکارم محمد بن ابی‌الحسن  بکری صدیقی (930-994ق) ملقب به شمس‌الدین و زین‌العابدین و معروف به «ابیض‌الوجه»، عالم و صوفی مصری است.

نسب او از جانب پدر به خلیفه اول ابوبکر می‌رسید و مادر جد اعلای وی از اعقاب امام حسن مجتبی(ع) بود.

در هفت سالگی قرآن و در 10 سالگی الفیه ابن مالک و کتاب التنبیه ابواسحاق شیرازی را از بر کرد. ابوالمکارم تفسیر و حدیث و فقه را نزد پدر آموخت و جز او استادی نداشت. وی در هجده سالگی به عرفان و علم طریقت روی آورد و در 951ق  در مسجد معروف «ابیض»، به تدریس قرآن و فقه و حدیث مشغول شد. ابوالمکارم پس از درگذشت پدر، در 952ق رسماً جانشین وی شد.

از شاگردان او می‌توان ابراهیم بن حسن لقانی، ابوبکر تقی‌الدین ابن احمد اربلی، شهاب‌الدین احمد بن محمد خفاجی و عبدالرحیم شعراوی را برشمرد. بکری، در 64 سالگی، در مصر درگذشت. وی را در آرامگاه سادات بکری در مشهد امام شافعی، به خاک سپردند.

از بکری آثاری به نظم و نثر به جا مانده است. وی نخست شرحی بر کتاب مختصر ابوشجاع در فقه شافعی نوشت و پس از آن به تألیف رسائلی در فقه و تصوف پرداخت. برخی آثار بکری که اکنون در دست است به قرار زیر است:

1. ارجوزة فی علم التصوف؛

2. الاقتصاد فی بیان مراتب الاجتهاد؛

3. معاهد الجمع فی مشاهد السمع؛

4. نصیحة الفقراء و هدایة المرید الی الطریق الرشید.

5. ترجمان الاسرار، که دیوان شعری شامل انواع اشعار صوفیانه است.

علاوه بر اینها، مجموعه‌ای از اوراد و ادعیه با عنوان «حزب بکری»، ابیات پراکنده‌ای که در مناسبت‌های گوناگون سروده شده و تعداد اندکی رسائل نیز از بکری بر جای مانده است.

بکری را می‌توان شاخص‌ترین فرد از خاندان متنفذ بکریان مصر به‌شمار آورد که با بهره‌مندی از شرافت نَسب و تعلق به تصوف به شهرت فراوان در میان توده مردم دست یافت و حتی کراماتی نیز به او نسبت داده شده است. محبوبیت اجتماعی بکری چنان بود که مورد توجه دستگاه‌های حکومتی قرار گرفت و از امکانات اجتماعی و قدرت و نفوذ بسیار برخوردار شد. حتی گروهی از سپاهیان حکومتی برای محافظت او مأمور شدند. او را در قوه ناطقه هم‌سنگ عبدالقادر جیلی شمرده‌اند.

انتهای پیام/4104/

http://ana.ir/i/475906
بابافغانی شیرازی؛ غزلسرای ستایشگر اهل بیت (ع)

بابافغانی شیرازی؛ غزلسرای ستایشگر اهل بیت (ع)

«ابوالحسن افشار اُرمَوی» و نگارگری دل‌انگیز روی قلمدان

«ابوالحسن افشار اُرمَوی» و نگارگری دل‌انگیز روی قلمدان

ابن بِطریق؛ راوی مناقب حضرت امیرالمؤمنین علی(ع)

ابن بِطریق؛ راوی مناقب حضرت امیرالمؤمنین علی(ع)

میرزا مهدی‌خان اِسترابادی؛ وقایع‌نگار دوره افشاریه

میرزا مهدی‌خان اِسترابادی؛ وقایع‌نگار دوره افشاریه

ابوعثمان دمشقی؛ طبیب و ریاضیدان مسلمان

ابوعثمان دمشقی؛ طبیب و ریاضیدان مسلمان

ابوعبدالرحمان سُلَمی؛ قاری برجسته قرآن در صدر اسلام

ابوعبدالرحمان سُلَمی؛ قاری برجسته قرآن در صدر اسلام

ابن فُرات؛ مورّخی از دیار مصر

ابن فُرات؛ مورّخی از دیار مصر

ابن وَردی؛ فقیه ادیب

ابن وَردی؛ فقیه ادیب

ابن نَظَر؛ فقیهی از دیار عمان

ابن نَظَر؛ فقیهی از دیار عمان

محمدحسن خان اعتمادالسلطنه؛ همدم و همنشین ناصرالدین شاه قاجار

محمدحسن خان اعتمادالسلطنه؛ همدم و همنشین ناصرالدین شاه قاجار

ابن وافِد لَخمی؛ داروشناسی از اندلس

ابن وافِد لَخمی؛ داروشناسی از اندلس

ابن فضل‌الله، مورخی که از امور دیوانی کناره گرفت

ابن فضل‌الله، مورخی که از امور دیوانی کناره گرفت

بُسحاق اَطعِمه؛ شاعر خوراکی‌ها!

بُسحاق اَطعِمه؛ شاعر خوراکی‌ها!

اُلُغ‌بیگ؛ فرمانروای دوستدار علم و هنر

اُلُغ‌بیگ؛ فرمانروای دوستدار علم و هنر

«بزرگ بن شهریار» و داستان‌های شگفت‌‌انگیز دریایی

«بزرگ بن شهریار» و داستان‌های شگفت‌‌انگیز دریایی

باباشاه اصفهانی؛ حاکم قلمرو نستعلیق

باباشاه اصفهانی؛ حاکم قلمرو نستعلیق

اسحاق موصلی؛ موسیقیدان ذوالفنون

اسحاق موصلی؛ موسیقیدان ذوالفنون

ابوحاتم اَسفِزاری و اختراعی که قربانی خیانت شد!

ابوحاتم اَسفِزاری و اختراعی که قربانی خیانت شد!

اسحاق بن سلیمان و اهمیت پژوهش در طب

اسحاق بن سلیمان و اهمیت پژوهش در طب

تحول روحی آذری طوسی در سال‌های پیری

تحول روحی آذری طوسی در سال‌های پیری

چالش‌های امتحانات مجازی دانشجویان/ تکلیف نمرات پایان‌ترم چه می‌شود؟
واگذاری 49 درصد سهام شرکت «ایده‌سازان فرهیختگان» به استادان و کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی
«کنکور» لغو نمی‌شود/ بیماران کرونایی در بیمارستان آزمون می‌دهند
افزایش تعرفه‌ها در سایه ابهام در طرح رایگان دوگانه‌سوز کردن وانت و تاکسی/ سرگردانی مراجعان در مراکز تبدیل CNG
چگونگی حضور دانشجویان جدیدالورود در دانشگاه‌ها/ ترم آینده از بهمن ماه آغاز می‌شود؟
جمهوری اسلامی از هیچ کوششی برای حمایت از مردم مظلوم فلسطین و استیفای حقوق آنان دریغ نخواهد کرد
تولید و اشتغال علم‌محور با ظرفیت‌های علمی و آزمایشگاهی/ 2 آزمایشگاه دیگر همکار استاندارد می‌شوند
انتصاب معاون آموزش و تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی غرب استان تهران
نخستین دانشجوی دکتری تغذیه دام در دانشگاه آزاد اسلامی شهرکرد فارغ‌التحصیل شد
اثبات بی‌گناهی پسربچه‌ آمریکایی که با صندلی برقی اعدام شد + عکس