سه شنبه  17  تیر  1399
Print Short Link
Zoom In
Zoom Out
اختران سپهر فرهنگ و تمدن اسلام و ایران

ابوعبدالرحمان سُلَمی؛ قاری برجسته قرآن در صدر اسلام

يكشنبه 17 فروردین 1399 ساعت 08:15
عبدالله بن حبیب بن ربیعه معروف به«ابوعبدالرحمان سُلَمی»، از تابعین و مُقریان معروف کوفی در قرن اول هجری است.

گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آناـ بارها شنیده‌ایم که گذشته چراغ راه آینده است. این چراغ روشنگر مسیری است که به ساختن بنای تمدن ایرانی اسلامی می‌انجامد. چراغی که انوار روشنگرش حاصل تلاش صدها حکیم، هنرمند و فیلسوف مسلمان است که از قرن‌ها پیش خشت به خشت این بنای سترگ را روی هم گذاشته‌اند.

با شما مخاطب گرامی قراری گذاشته‌ایم تا هر روز به بهانه عددی که تقویم برای تاریخ آن روز به ما نشان می‌دهد، به زندگی یکی از مشاهیر و بزرگان تاریخ کهن ایران و اسلام مختصر اشاره‌ای کنیم تا بتوانیم پس از یک سال، با این انوار روشنگر چراغ تمدن و فرهنگ آشنا شویم. به این منظور هر روز صبح، بخشی از تاریخ کهن خود و افتخارات آن را مرور خواهیم کرد.

برای خوشه‌چینی از این خرمن دانش و فرهنگ، جلد اول کتاب «تقویم تاریخ فرهنگ و تمدن اسلام و ایران» تألیف دکتر علی‌اکبر ولایتی که به سال ۱۳۹۲ در انتشارات امیرکبیر به زیور طبع آراسته شده، بهره برده‌ایم.

عبدالله بن حبیب بن ربیعه، از تابعین و مُقریان معروف کوفی در قرن اول هجری است.

«تابعین» کسانی بودند که اصحاب پیامبر(ص) را دیده بودند و «مقریان» تعلیم‌دهندگان قرائت قرآن بودند. ابوعبدالرحمان از طایفه سلیم بن منصور و پدرش از اصحاب پیامبر(ص) بود که پس از فتح عراق به مدائن رفت.

از زندگی ابوعبدالرحمان اطلاع چندانی نداریم. درگذشت او را در سال 74ق و حدود 70-80 سالگی نوشته‌اند. . بدین ترتیب، وی در سال‌های نخستین پس از هجرت زاده شده است. سُلَمی تا پایان عمر به تعلیم قرائت مشغول بود. هروی  مزار ابوعبدالرحمان را در مدائن ذکر کرده است.

درباره کسانی که او از آنان قرائت آموخته است اختلاف نظر وجود دارد. بنابر روایتی، او نخست قرآن را از پدرش که صحابی پیامبر(ص) بود آموخت. 

در روایتی آمده که او در قرائت، همتایی برای حضرت علی(ع) قائل نبوده و هرگز از قرائت او تخلف نکرده است. تعالیم ابوعبدالرحمان از این لحاظ اهمیت داشت که او عام لانتقال قرائت قرآن از اصحاب پیامبر(ص) به قاریان کوفی همچون عاصم بن ابی‌النجود بود.

گفته‌اند که وی نخستین کسی بوده که در کوفه مصحف عثمانی را آموزش می‌داده است؛ اگر این مطلب درست باشد، در واقع عبدالرحمان نخستین کسی بوده که قرائت علی(ع) را بر مبنای مصحف عثمانی به کار برده است و شاید به همین علت او را از شاگردان علی(ع) و زید بن ثابت دانسته‌اند.

وی در مدت 40 سال تعلیم قرائت تأثیر چشمگیری در قرائات گوناگون کوفه گذاشت و شاگردانی چون عاصم، عطاء‌بن سائب و عامر شعبی تربیت کرد. 

ابوعبدالرحمان همچنین از راویان معتبر حدیث است و از کسانی چون علی(ع)، ابن مسعود، عمر بن خطاب، عثمان بن عفان، ابوموسی اشعری و ابوهریره حدیث روایت کرده است. راویان معتبری همچون ابراهیم نخعی، سُدّی و سعید بن جبیر از او روایت کرده‌اند. در الکافی کلینی و تهذیب طوسی نیز از او حدیث روایت شده است.

برخی منابع از او در شمار فقیهان یاد کرده‌اند، اما ظاهراً روایاتِ فقهی او بر نظریات و آرای فقهی‌اش برتری داشته است.

سُلَمی، برخلاف مرجئه، با «استثنا در ایمان» مخالف بود. مرجئه فرقه‌ای از مسلمانان بودند که در زمان معاویه پیدا شدند. آنها می‌گفتند هر کس شهادتین را ادا کند، حتی اگر به تکالیف اسلام عمل نکند، مؤمن است. ایمان نزد آنها عبارت بود از گفتن کلمه لا اله الا الله و محمداً رسول الله

آنان عبادات و اعمال مذهبی را جزء ایمان نمی‌دانستند و حتی کسانی را که مرتکب معاصی می‌شدند مؤمن می‌خواندند و می‌گفتند هیچ مسلمانی را نباید کافر خواند، ولو اینکه مرتکب کبائر شود.

ابوعبدالرحمان با خوارج بسیار مخالف بود و مردم را از همنشینی و مصاحبت با آنان بازمی‌داشت. چون فردی زاده و پارسا بود، ابونعیمو ابن جوزی (شرح حال او را در آثار خود آورده‌اند.

انتهای پیام/4104/

http://ana.ir/i/476815
ابن ابی‌اُصیبعه؛ طبیبی که روایتگر تاریخ پزشکی شد

ابن ابی‌اُصیبعه؛ طبیبی که روایتگر تاریخ پزشکی شد

ابن‌سبعین  و پاسخگویی به پرسش‌های «فردریک دوم»

ابن‌سبعین و پاسخگویی به پرسش‌های «فردریک دوم»

اوحدی مراغه‌ای؛ شاعر عارف‌مسلک

اوحدی مراغه‌ای؛ شاعر عارف‌مسلک

ابن شهاب زُهری و تبحر در علم حدیث

ابن شهاب زُهری و تبحر در علم حدیث

امیرشاهی سبزواری؛ شاعری با هنرهای چندگانه

امیرشاهی سبزواری؛ شاعری با هنرهای چندگانه

بابافغانی شیرازی؛ غزلسرای ستایشگر اهل بیت (ع)

بابافغانی شیرازی؛ غزلسرای ستایشگر اهل بیت (ع)

«ابوالحسن افشار اُرمَوی» و نگارگری دل‌انگیز روی قلمدان

«ابوالحسن افشار اُرمَوی» و نگارگری دل‌انگیز روی قلمدان

ابن بِطریق؛ راوی مناقب حضرت امیرالمؤمنین علی(ع)

ابن بِطریق؛ راوی مناقب حضرت امیرالمؤمنین علی(ع)

میرزا مهدی‌خان اِسترابادی؛ وقایع‌نگار دوره افشاریه

میرزا مهدی‌خان اِسترابادی؛ وقایع‌نگار دوره افشاریه

ابوعثمان دمشقی؛ طبیب و ریاضیدان مسلمان

ابوعثمان دمشقی؛ طبیب و ریاضیدان مسلمان

ابن فُرات؛ مورّخی از دیار مصر

ابن فُرات؛ مورّخی از دیار مصر

ابن وَردی؛ فقیه ادیب

ابن وَردی؛ فقیه ادیب

ابن نَظَر؛ فقیهی از دیار عمان

ابن نَظَر؛ فقیهی از دیار عمان

محمدحسن خان اعتمادالسلطنه؛ همدم و همنشین ناصرالدین شاه قاجار

محمدحسن خان اعتمادالسلطنه؛ همدم و همنشین ناصرالدین شاه قاجار

ابوالمکارم بَکری؛ مرد عرفان و علم طریقت

ابوالمکارم بَکری؛ مرد عرفان و علم طریقت

ابن وافِد لَخمی؛ داروشناسی از اندلس

ابن وافِد لَخمی؛ داروشناسی از اندلس

ابن فضل‌الله، مورخی که از امور دیوانی کناره گرفت

ابن فضل‌الله، مورخی که از امور دیوانی کناره گرفت

بُسحاق اَطعِمه؛ شاعر خوراکی‌ها!

بُسحاق اَطعِمه؛ شاعر خوراکی‌ها!

اُلُغ‌بیگ؛ فرمانروای دوستدار علم و هنر

اُلُغ‌بیگ؛ فرمانروای دوستدار علم و هنر

«بزرگ بن شهریار» و داستان‌های شگفت‌‌انگیز دریایی

«بزرگ بن شهریار» و داستان‌های شگفت‌‌انگیز دریایی

چالش‌های امتحانات مجازی دانشجویان/ تکلیف نمرات پایان‌ترم چه می‌شود؟
واگذاری 49 درصد سهام شرکت «ایده‌سازان فرهیختگان» به استادان و کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی
سایه هیاهوی سیاسی بر سر شبکه ملی اطلاعات/ طرح‌های حمایتی وزارت ارتباطات از کسب‌وکارهای اینترنتی بی‌نتیجه است
«کنکور» لغو نمی‌شود/ بیماران کرونایی در بیمارستان آزمون می‌دهند
افزایش تعرفه‌ها در سایه ابهام در طرح رایگان دوگانه‌سوز کردن وانت و تاکسی/ سرگردانی مراجعان در مراکز تبدیل CNG
چگونگی حضور دانشجویان جدیدالورود در دانشگاه‌ها/ ترم آینده از بهمن ماه آغاز می‌شود؟
تولید و اشتغال علم‌محور با ظرفیت‌های علمی و آزمایشگاهی/ 2 آزمایشگاه دیگر همکار استاندارد می‌شوند
دلیل ابتلا به نوع حاد کرونا در آسیا مشخص شد/ استعداد ابتلا به Covid-19 ارثیه اجدادی انسان
نخستین دانشجوی دکتری تغذیه دام در دانشگاه آزاد اسلامی شهرکرد فارغ‌التحصیل شد
جمهوری اسلامی از هیچ کوششی برای حمایت از مردم مظلوم فلسطین و استیفای حقوق آنان دریغ نخواهد کرد