دوشنبه  23  تیر  1399
Print Short Link
Zoom In
Zoom Out
اختران سپهر فرهنگ و تمدن اسلام و ایران

«ابن‌اسفندیار»؛ راوی تاریخ طبرستان

پنجشنبه 08 خرداد 1399 ساعت 00:08
بهاءالدین محمد بن حسن، تاریخ‌نگار اهخل طبرستان در اواخر قرن ششم و اوایل قرن هفتم هجری است.

گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آنا- بارها شنیده‌ایم که گذشته چراغ راه آینده است. این چراغ روشنگر مسیری است که به ساختن بنای تمدن ایرانی اسلامی می‌انجامد. چراغی که انوار روشنگرش حاصل تلاش صدها حکیم، هنرمند و فیلسوف مسلمان است که از قرن‌ها پیش خشت‌به‌خشت این بنای سترگ را روی هم گذاشته‌اند.

با شما مخاطب گرامی قراری گذاشته‌ایم تا هر روز به بهانه عددی که تقویم برای تاریخ آن روز به ما نشان می‌دهد، به زندگی یکی از مشاهیر و بزرگان تاریخ کهن ایران و اسلام مختصر اشاره‌ای کنیم تا بتوانیم پس از یک سال، با این انوار روشنگر چراغ تمدن و فرهنگ آشنا شویم. به این منظور هر روز صبح، بخشی از تاریخ کهن خود و افتخارات آن را مرور خواهیم کرد.

برای خوشه‌چینی از این خرمن دانش و فرهنگ، جلد اول کتاب «تقویم تاریخ فرهنگ و تمدن اسلام و ایران» تألیف دکتر علی‌اکبر ولایتی که به سال ۱۳۹۲ در انتشارات امیرکبیر به زیور طبع آراسته شده، بهره برده‌ایم.

بهاءالدین محمد بن حسن، تاریخ‌نگار ایرانی اواخر قرن ششم و اوایل قرن هفتم هجری است.

او از مردم آمل بود که نزد پدری ادیب پرورش یافت و مردی دانشمند و صاحب کمال بار آمد. سپس به دربار فرماروایان باوندی (آل باوند) راه یافت و از حمایت حسام‌الدوله اردشیر بن حسن باوندی (567-602ق) و پسرش شمس‌الملوک بهره‌مند شد. وی در حدود 606ق به بغداد سفر کرد و از آنجا به قصد عراق عجم خارج شد اما چون در همان زمان خبر کشته شدن نصیرالدوله رستم بن اردشیر بن حسن، فرزند حامی خود را شنید، عازم ری شد.

از آن پس، طبرستان به قلمرو سلطان محمد خوارزمشاه پیوست و او به دربار شاه نامدار خوارزم راه یافت و در 613ق کتاب خود را به نام تاریخ طبرستان تألیف کرد. تاریخ طبرستان از اسناد بسیار مهم درباره نهضت‌های ملی ایران است. با توجه به اشاره‌های ابن اسفندیار در تاریخ طبرستان می‌توان با یقین گفت که وی تا 613ق در قید حیات بوده است ولی به درستی معلوم نیست که آیا در حمله مغول به خوارزم در 617ق، در آن شهر بوده و کشته شده، یا پیش از آن به زادگاه خود در مازندران بازگشته است.

اثر ابن اسفندیار، قدیمی‌‌ترین کتاب در تاریخ طبرستان است. انشای آن بسیار فصیح است، ولی لغات عربی بسیاری در آن به کار رفته است. بخش‌های نخستین این کتاب شامل مطالب افسانه‌ای است اما اطلاعات تاریخی و جغرافیایی آن درباره طبرستان پس از اسلام، ارزشمند و مستند است.

همچنین آگاهی‌های بسیاری درباره افراد مشهور و محلی و شاعرانی که به زبان طبری شعر سروده‌اند در آن آمده است. این کتاب دارای چهار بخش است و بخش پایانی آن درباره آل بویه و آل زیار و ابتدای تاریخ آل باوند بوده که از میان رفته است. این کتاب بیش از یک قرن پیش، توجه خاورشناسان را به خود جلب کرد و ادوارد براون خلاصه‌ای از این اثر را به زبان انگلیسی ترجمه و در 1905م منتشر کرد. متن فارسی کتاب نیز به تصحیح عباس اقبال در 1320ش در تهران به چاپ رسیده است.

انتهای پیام/4104/

http://ana.ir/i/491332
«اهلی شیرازی» شاعر درباری که تنگدست بود

«اهلی شیرازی» شاعر درباری که تنگدست بود

«سراج‌الدین اُرمَوی» نویسنده «لطایف الحکمه»

«سراج‌الدین اُرمَوی» نویسنده «لطایف الحکمه»

«اسکندربیک منشی»؛ مؤلف تاریخ عالم‌آرای عباسی

«اسکندربیک منشی»؛ مؤلف تاریخ عالم‌آرای عباسی

«ابن مَندویه اصفهانی» و رساله‌هایی در باب طب و سلامتی

«ابن مَندویه اصفهانی» و رساله‌هایی در باب طب و سلامتی

«ابن مَنْده»؛ فقیه بغدادی

«ابن مَنْده»؛ فقیه بغدادی

«ابن هندو»‌هایی که در تاریخ ماندگار شدند/ از شاعر اهل بیت تا فیلسوف طبرستانی

«ابن هندو»‌هایی که در تاریخ ماندگار شدند/ از شاعر اهل بیت تا فیلسوف طبرستانی

«ابوکامل» مصری و معادلات ریاضی

«ابوکامل» مصری و معادلات ریاضی

«ابن‌فلّوس»؛ فقیه ریاضیدان

«ابن‌فلّوس»؛ فقیه ریاضیدان

«ابوزین کحّال»؛ طبیب مسلمان که 5 قرن پیش از شرایط جراحی نوشت

«ابوزین کحّال»؛ طبیب مسلمان که 5 قرن پیش از شرایط جراحی نوشت

«ابن اَحْمَر»؛ فقیه شاعری از اندلس

«ابن اَحْمَر»؛ فقیه شاعری از اندلس

«اَبدالِ چِشْتی»؛ عارفی که از 13‌سالگی اهل عرفان و ریاضت بود

«اَبدالِ چِشْتی»؛ عارفی که از 13‌سالگی اهل عرفان و ریاضت بود

«اسیری لاهیجی»؛ عارف ارادتمند اهل بیت (ع)

«اسیری لاهیجی»؛ عارف ارادتمند اهل بیت (ع)

«یعقوب بن ابراهیم»؛ اولین قاضی‌القضات بغداد

«یعقوب بن ابراهیم»؛ اولین قاضی‌القضات بغداد

«اَبدال‌بیگ»؛ صوفی عصر صفوی

«اَبدال‌بیگ»؛ صوفی عصر صفوی

«ابن جزّار»؛ پزشک نیکوکار

«ابن جزّار»؛ پزشک نیکوکار

ابراهیم بن سِنان؛  مردی که از ساعت گفت و نوشت

ابراهیم بن سِنان؛ مردی که از ساعت گفت و نوشت

آصفی هروی؛ غزلسرایی از هرات

آصفی هروی؛ غزلسرایی از هرات

«ابن‌بَوّاب»خوشنویسی که 1000سال پیش 64 نسخه از قرآن را کتابت کرد

«ابن‌بَوّاب»خوشنویسی که 1000سال پیش 64 نسخه از قرآن را کتابت کرد

«ابن اَثیر»؛ مورخی که جنگاور شد

«ابن اَثیر»؛ مورخی که جنگاور شد

«ابن الاُخُوّة» و توجه ویژه به فقه عملی

«ابن الاُخُوّة» و توجه ویژه به فقه عملی

درواز‌ه‌بان تیم ملی حاضر به خداحافظی با پرسپولیسی‌ها نشد
تغییر زمان برگزاری آزمون دکتری و کارشناسی ارشد سال ۱۳۹۹
2 طرح ضدکرونایی در انتظار تأیید مسئولان/ دانشجویان در «مدرسه اشتغال» 60 ساعت آموزش می‌بینند
افزایش قدرت چانه‌زنی جمهوری اسلامی در مقابل غرب از رهگذر قرارداد 25 ساله ایران و چین/توافقی برای عملیاتی شدن گام دوم انقلاب
سلام لیگ به رکورد تازه پرسپولیس / شجاعی، شیشه آمبولانس را شکست! / ورزش تهران تعطیل شد
مجلس یازدهم مظهر امید و انتظار مردم است/ کنکور 99 در وقت اضافه / داروهای دلگرم کننده درمان کرونا
پرونده انتقال پادگان 06 با اعتراض شورائیان عقیم ماند/ شورای پنجم نه کار می‌کند و نه اجازه انجام کاری می‌دهد!
مشهورترین افسانه‌ها درباره باتری‌ تلفن همراه/ همه چیز درباره افزایش طول عمر موبایل
همه چیز درباره کشوری شدن انجمن ویراستاران / کشوری شدن صنوف سبب تمرکززدایی از تهران و قدرتمند شدن آنها می‌شود
فعلاًً زمان برگزاری کنکور سراسری تغییر نکرده است